RUSKI PATRIJARH MIRI SPC I MAKEDONCE

Patrijarh Aleksej predlaže da nepriznata MPC prihvati status “samostalne” ili “samoupravne” pravoslavne crkve, ali bez zvaničnog priznanja. Odbacuje ovu mogućnost. Makedonska pravoslavna crkva (MPC), inače nepriznata u čitavom pravoslavnom svetu, prihvatila bi predlog da dobije status “samostalne” ili “samoupravne” pravoslavne crkve, ali bez izdavanja zvaničnog dokumenta...

Ovo je, po ugledu na Američku pravoslavnu crkvu, kako prenosi skopski “Dnevnik” predložio ruski patrijarh Aleksej kao kompromisno rešenje u sporu između nekanonske Makedonske i kanonske Srpske pravoslavne crkve. U SPC takvu mogućnost odbijaju insistrajući da se kanonski, na crkveno-pravni način, problem makedonskog raskola reši zauvek. Predlog Beograda je najšira autonomija u okviru SPC, a prema Niškom sporazumu od pre tri godine.

U intervju skopskom “Dnevniku”, ruski patrijarh Aleksej je rekao, kako se navodi, da u pravoslavnom svetu ne postoji pravilo kako će neka crkva sticati autokefalnost. Napomenuo je međutim da MPC ne može rešiti svoj status bez dogovora sa svojom majkom crkvom - SPC. Srpska crkva je, pak, već dala tomos - ali Ohridskoj arhiepiskopiji, pravoslavnojcrkvi u Makedoniji, koja je autonomna u okviru SPC, a na čijem je čelu u Skoplju trenutno utamničeni arhiepiskop Jovan Vraniškovski

Sveti arhijerejski sabor SPC maja prošle godine izdao je tomos Ohridskoj arhiepiskopiji i to je od tad u celom hrišćanskom i pravoslavnom svetu jedina kanonska, odnosno legalna pravoslavna crkva u Makedoniji, a njen prvojerarh vladika Jovan jedini legitimni pravoslavni arhiepiskop u toj državi. Ohridska arhiepiskopija je, prema Niškom sporazumu iz 2003. godine, kao pravoslavna crkva u Makedoniji od SPC dobila najširu autonomiju. To podrazumeva upotrebu makedonskog jezika u bogosluženjima, sopstveni Sinod, pravo na izbor svog poglavara i učešće u Svetom arhijerejskom saboru SPC. Obaveza im je samo da na bogosluženjima u molitvama prvo pominju ime srpskog paatrijarha i da, kao i sve druge eparhije SPC širom sveta, isti procenat svojih prihoda, koji iznosi oko pet odsto, izdvajaju za zajedničku centralnu crkvenu kasu - pojasnio je za “Vesti” vladika niški Irinej, član Komisije SPC za rešavanje makedonskog raskola.

Korak ka autokefalnosti

Poglavar tzv. MPC, arhiepiskop Stefan i deo makedonskih vladika smatraju da se, “de fakto”, radi o priznavanju autokefalnosti Makedonske crkve.
- Ponuđeni termini “samostalnost” i “samoupravljanje” jednaki su onome što znači autokefalnost. Termini su u datom slučaju potrebni, ali ne i neophodni. Bitno je da se reši status, što znači da i MPC bude prihvaćena od strane drugih pomesnih pravoslavnih crkava kao ravnopravna članica u ukupnom pravoslavlju - izjavio je arhiepiskop Stefan.

U takozvanoj MPC tumače da je model “samostalna” ili “samoupravna” crkva nešto što se u praksi pravoslavnih crkava smatra za nijansu niže od autokefalnosti. Oni objašnjavaju da je takav slučaj i sa Američkom pravoslavnom crkvom. Ona je dobila samostalnost, što znači da nesmetano i ravnopravno komunicira sa drugim crkvama, ali još nije dobila tomos, zvanični dokument o autokefalnosti od svoje majke crkve Moskovske patrijaršije budući da je Američka pravoslavna crkva nastala od jednog dela Ruske zagranične crkve u SAD.

Irinej: Nećemo da se igramo crkve

Jerarhiji u Skoplju koja istrajava u raskolu sa SPC, kako kaže vladika niški, “ne može se ponuditi ništa više od autonomnog statusa iz Niškiog sporazuma o najširoj autonomiji, a ni drugi tomos više se ne može izdavati za kanonsku teritoriju Ohridske arhiepiskopije”.

Mi pozdravljamo dobre namere ruskog patrijarha, ali ovo je naš unutrašnji problem, a ne međupravoslavni. Srpska pravoslavna crkva želi da se razreši spor sa raskolnicima u Skoplju legalno i legitimno, po kanonima i crkvenom pravu, a ne na način da se kao deca igramo crkve. Zbog toga što Američka pravoslavna crkva još nema tomos neke pravoslavne crkve u svetu je priznaju, a druge ne, jer ih na to ništa ne obavezuje pošto nema zvaničnog dokumenta o autokefalnosti - pojasnio je vladika Irinej Gavrilović.

D. LJ. J. - R. L.
Vesti.de, 17. januar 2006.